Рационализатордук сунуш деп эмнени түшүнөбүз?

Рационализатордук сунуш жөнүндө жобо менен Кыргыз Республикасында рационализатордук сунуш ишкана үчүн жаңы жана пайдалуу болуп эсептелинген техникалык, уюштуруу же башка сунуш катары аныкталган.Эгер белгиленген форма боюнча арызды бергенге чейин бул же ушуга окшош сунуш ишканада аны иш жүзүндө пайдалануу үчүн жетишерлик деңгээлде андагы маалыматтар боюнча белгилүү болбосо, анда сунуш ишкана үчүн жаңы болуп эсептелинет.

Сунуш кандай учурда рационализатордук болуп таанылбайт?

Төмөнкүдөй учурда рационализатордук сунуш болуп таанылбайт:

• продукциянын ишеничтүүлүгүн, көпкө чыдамдуулугун жана сапатынын башка көрсөткүчтөрүн төмөндөтүүчү же эмгек шартын жана экологияны начарлатуучу сунуш;

• шарттуу белгилер, эрежелер, ченемдик-усулдук материалдар;

• ушу сыяктуу буюмдун тышкы түрүнө тиешелүү сунуш;

• илимий-изилдөө, конструктордук, технологиялык уюмдардын жана ушу сыяктуу бөлүкчөлөрдүн инженердик-техникалык жумушчулары тарабынан кызматтык тапшырманы же келишимдик иштерди аткаруунун жүрүшүндө түзүлгөн сунуш.

Рационализатордук сунушту каттоонун наркы кандай?

Алымдарды төлөөнүн тартиби, өлчөмү жана мөөнөтү 2004-жылдын 27-апрелиндеги Кыргыз Республикасынын Өкмөтүнүн №297 токтому менен бекитилген “Рационализатордук сунуштарды каттоо үчүн алымдар жөнүндө жобо” менен аныкталат. Өтүнмөгө өтүнмөнү бергендиги жана карап чыккандыгы үчүн белгиленген өлчөмдө жыйымды төлөгөндүгүн тастыктаган документ же аны төлөгөндөн бошотулгандыгы үчүн негиз тиркелет.Жыйымдардын арналышы жана өлчөмү:

• Өтүнмөнү бергендиги жана карап чыгуу үчүн 70 сом

• Рационализатордук сунушту каттагандыгы жана анын катталгандыгы тууралуу күбөлүк берүү үчүн 80сом

Рационализатордук сунушту каттоо эмне үчүн керек?

 Рационализатордук сунушту каттоо эгер рационализатордук сунуш өндүрүштө колдонулуп жатса, авторлук укугун тастыктоо жана сыйакыга укук алуу үчүн зарыл.Авторлук укук өзүнүн чыгармачыл эмгеги менен аны жараткан жеке адамга таандык.

Автордун укугу автордун ээликтен ажыратылбаган жеке мүлктүк эмес укугу болуп эсептелинет жана мөөнөтсүз корголот.

Рационализатордук сунушту каттоого арызды карап чыгуунун тартиби кандай?

Рационализатордук сунушту каттоого арыз боюнча  Кыргызпатент арыздын жана ага тиркелген документтердин таризделишинин тууралыгын текшерүү жүргүзөт.Кыргызпатентте арызды карап чыгуу аны берген күндөн тартып, үч күндүн ичинде жүргүзүлөт.

Текшерүү оң жыйынтык берген учурда, Кыргызпатент андагы көрсөтүлгөн ишканага корутунду жиберет.

Ишкана арызды алган датадан тартып, бир айдын ичинде сунушталган сунуштун Жобо менен белгиленген талаптарга ылайык келишин карап чыгат.

Ишкана карап чыгуунун натыйжасы боюнча Кыргызпатентке рационализатордук сунуш деп таануу же рационализатордук сунуш деп таануудан баш тартуу жөнүндө корутунду жиберет.

Рационализатордук сунуш деп таануу же рационализатордук сунуш деп таануудан баш тартуу жөнүндө корутундунун негизинде Кыргызпатент аны алган датадан тартып, беш күндүн ичинде чечим чыгарат.

Рационализатордук сунушту каттоо жөнүндө чечимдин негизинде Кыргызпатент рационализатордук сунушту каттагандыгы жана анын катталгандыгы жөнүндө күбөлүктү бергендиги үчүн  белгиленген өлчөмдө жыйымды төлөгөндүгү жөнүндө документти алган датадан тартып, беш күндүн ичинде Рационализатордук сунуштардын реестринде рационализатордук сунушту каттоонү жүргүзөт жана каттаган датадан тартып, бир айдын ичинде рационализатордук сунушту каттагандыгы тууралуу күбөлүк берет.

Ишканадан уруксаты болсо жана каттоо жөнүндө маалыматтарды жарыялоо үчүн жыйым төлөнгөн шартта, автордун каалоосу боюнча рационализатордук сунушту каттоого тиешелүү маалыматтар Кыргызпатенттин «Интеллектуалдык менчик» расмий бюллетенине жарыяланат.

Эгер аны иш жүзүндө пайдалануу ишканага экономикалык же оң натыйжа алууга мүмкүндүк берсе, сунуш пайдалуу болуп эсептелинет.