Автордук укукту каттоонун баасы кантип аныкталат?

Алымды төлөөнүн тартиби, өлчөмү жана мөөнөтү Кыргыз Республикасынын Өкмөтүнүн 1999-жылдын 14-майындагы N 260 токтому менен бекитилген “Автордук укук, чектеш укуктардын объектилерин жана автордук келишимдерди каттоо жыйымдары жөнүндө “ ЖОБОнун негизинде аныкталат.

Автордук укуктун объектилерине эмнелер тиешелүү?

Кыргызпатентке каттоодо автордук укуктун объектилерине тиешелүүлөр:

– адабий чыгармалар (адабий-көркөм, илимий, окуу, публицистикалык жана башка ушул сыяктуу);

– драмалык жана сценалык чыгармалар;

–  тексти бар жана тексти жок музыкалык чыгармалар;

–  музыкалык-драмалык чыгармалар;

– хореографиялык чыгармалар жана пантомималар;

– аудиовизуалдык чыгармалар (кино, теле,жанакөргөзмө фильмдер, слайдфильмдери жана башка кино, теле жана көргөзмо чыгармалар);

– живопись, скульптура, графика,дизайн чыгармалары жана көрсөтмөлөрүүискусствонун башка чыгармалары;

– декоративдик-прикладдык сценалык искусствонун чыгармалары;

– архитектура, шаар куруу жана багбанчылык-сеил бак искусствосунун чыгармалары;

– фото чыгармалар жанафото сүрөткө окшош ыкмалар менен алынган чыгармалар;

–  географиялык,геологиялык жана башка карталар,геграфияга, топологияга жана башка илимдерге таандык кылынган пландар, эскиздер жана чыгармалар;

– ар кандай түрдөгү электрондук-эсептөө машиналары (ЭЭМ),анын ичинде прикладдык программалар жана операциялык системалар;

Автордук укук объектилерине өтүнмө берүүгө кимдер укуктуу?

– Кыргыз Республикасында өзүнү(алардын) граждандыгына байланышсыз жашап жаткан (жатышкан) автор(лор) жана анын (алардын) укук мураскери(лери);

– Кыргыз Республикасынын чегинен тыш жерлерде чыгармасын жараткан(ышкан) жана элге жарыялаган (ашкан) Кыргыз Республикасынын гражданы(дары)болгон автор(лор)жана анын (алардын) укук мураскери(лери);

– Кыргыз Республикасынын эл аралык келишимдерине ылайык башка мамлекеттин гражданы (дары) болгон автор(лору)жанга анын (алардын)укук мураскери (лери);

– ошонун заказы боюнча жана ошонун эсебинен чыгарма жаратылган жумуш берүүчү, эгерде аны менен автордун ортосундагы келишимдердин шарттары менен башкача шартталбаган болсо.

Өтүнмө өтүнмө ээси тарабынан түздөн-түз же өкүл аркылуу бериле алат. Чет өлкөлүк өтүнмө ээси чыгармаларды каттоого байланыштуу иштерди жүргүзүү үчүн өзүнүн өкүлүн дайындай алат. Өтүнмө өкүл аркылуу (адабий агент, музыкалык агент жана башка) берилген учурда өтүнмөгө Кыргыз Республикасынын мыйзамдарына ылайык туураланган, өкүлдүн ыйгарымдуулугун ырастоочу, ишеним кат тиркелүүгө тийиш. Ишеним кат арыз менен кошо бир мезгилде берилет.

Ишеним каттын аракеттенүү мөөнөтү үч жылдан ашпоого тийиш.Эгерде ишеним катта мөөнөт көрсөтүлбөгөн болсо, анда ал берилген күндөн тартып бир жыл бою күчүн сактайт.

Автордук укук объектилерине өтүнмө берүү процедурасы кандай?

Өтүнмө түздөн-түз же почта аркылуу Кыргызпатентке берилет.

Өтүнмө төмөндөгүлөрдөн турууга тийиш:

– автордук укук объектилерин каттоого арыз;

– депоненттелүүчү материалдын бир нускасы же анын көчүрмөсү;

Арызга тиркелүүчү документтер:

– мүлктүк укуктарды алууну ырастоочу документтин күбөлөндүрүлгөн көчүрмөсү;

– белгиленген өлчөмдө каттоо жыйымынын төлөнгөндүгүн, же каттоо жыйымынын төлөөдөнбошотуу үчүн, ошондой эле аны азайтуу үчүн негизги ырастоочу документ;

– эгерде өтүнмө өкүл аркылуу берилсе, тийиштүү түрдө туураланып өкүлгө берилген ишеним кат.

Өтүнмөнүн документтери кыргыз же орус тилдеринде берилет. Эгерде өтүнмөнүн документтери (депонентелүүчү материалдардан башкасы) бөлөк тилде жазылса, анда ага тийиштүү түрдө күбөлөндүрүлгөн кыргыз же орус тилиндеги котормо тиркелүүгө тийиш.

Өтүнмөнн документтери бир нускада берилет.

Автордук укук жана чектеш укуктар объектилерине тапшырыктын автордук келишимин каттоонун жол-жобосу кандайча жүргүзүлөт?

Тапшырык келишими боюнча жаратылган чыгармага жеке мүлктүк эмес укук авторго таандык. Тапшырыктык чыгарманы пайдаланууга өзгөчө укуктар тапшырыктын автордук келишиминин шарттарында көрсөтүлгөн тарапка таандык. Тапшырыктын автордук келишими боюнча автор келишимдин шарттарына ылайык чыгарма жаратууга жана аны тапшырыкчыга өткөрүп берүүгө милдеттенет. Тапшырыкчы келишимде шартталган сый акынын эсебинен авторго аванс төлөп берүүгө милдеттүү. Аванс төлөп берүүнүн өлчөмү, тартиби жана мөөнөтү тараптардын макулдашуусу боюнча келишимде белгиленет.

Эгерде автор тапшырык келишиминин шарттарына ылайык тапшырыктык чыгарманы бербесе, ал тапшырыкчыга келтирилген реалдуу чыгымдардын ордун толтурууга милдеттүү.

ЭЭМ үчүн программага же маалымат базасына автордук келишимди кандайча каттоого болот?

ЭЭМ үчүн программага же маалымат базасына мүлктүк укуктарды өткөрүп берүү жөнүндө келишимди каттоо үчүн Кыргызпатентке өтүнмө берүү жана төмөнкү документтерди тапшыруу зарыл:

1) мамлекеттик же расмий тилдеги арыз;

2) келишим (туп нуска) же документ келип чыккан өлкөнүн мыйзамдары боюнча күбөлөндүрүлгөн келишимден (түп нускадан) көчүрмө бөлүк, үч нускада (алардын экөө көчүрмө болушу мүмкүн);

3) коргоо документинин көчүрмөсү;

4) келишимди каттоо үчүн алым төлөнгөндүгүн тастыктоочу документ;

5) укук ээсинин мураскору же укук улантуучусу болуп эсептелген өтүнмө ээсинин укугун тастыктоочу талапка ылайык күбөлөндүрүлгөн документтин көчүрмөсү;

6) эгерде укук ээси тарабынан келишимди каттоо боюнча иштерди жүргүзүү үчүн патенттик ишенимдүү өкүл же өкүл дайындалган болсо, документ келип чыккан өлкөнүн мыйзамдарына ылайык белгиленген тартипте таризделген ишеним кат.

Келишим төмөнкү шарттарды камтууга тийиш:

– өткөрүлүп берилген укуктардын көлөмү жана ЭЭМ үчүн программаны же маалымат базасын пайдалануу ыкмасы;

– төлөп берүүнүн тартиби жана сый акынын өлчөмү;

– пайдалануу аймагы;

– келишимдин күчүнүн мөөнөтү.

Интеллектуалдык менчик жаатындагы ыйгарым укуктуу мамлекеттик органда катталган ЭЭМ үчүн программага же маалымат базасына мүлктүк укуктарды өткөрүп берүү жөнүндө келишим же лицензиялык келишим интеллектуалдык менчик жаатындагы ыйгарым укуктуу мамлекеттик органда милдеттүү түрдө катталууга тийиш.

Интеллектуалдык менчик жаатындагы ыйгарым укуктуу мамлекеттик органда катталбаган ЭЭМ үчүн программага же маалымат базасына мүлктүк укуктарды өткөрүп берүү жөнүндө келишим тараптардын макулдашуусу боюнча интеллектуалдык менчик жаатындагы ыйгарым укуктуу мамлекеттик органда катталышы мүмкүн.

ЭЭМ үчүн программага же маалымат базасына мүлктүк укуктар мыйзам тартибинде белгиленген мураскерлик боюнча өтөт.

Карап чыгуунун оң натыйжасында интеллектуалдык менчик жаатындагы ыйгарым укуктуу мамлекеттик орган ЭЭМ үчүн программаны же маалымат базасын Кыргыз Республикасынын ЭЭМ үчүн программаларынын мамлекеттик реестрине же Кыргыз Республикасынын мааламаттык базаларынын мамлекеттик реестрине ылайыгына жараша каттайт, укук ээсине расмий каттоо жөнүндө күбөлүк берет жана ЭЭМ үчүн программанын же маалымат базасынын расмий катталгандыгы жөнүндө маалыматтарды интеллектуалдык менчик жаатындагы ыйгарым укуктуу мамлекеттик органдын расмий бюллетенинде жарыялайт.

Автордук укук объектилерин жана ЭЭМ үчүн программага өзгөчө укуктарды өткөрүп берүү келишимин каттоонун жол-жобосу кандай?

Автордук келишим төмөнкүлөрдү караштырууга тийиш:

1) чыгарманы пайдалануунун ыкмаларын (берилген келишим боюнча өткөрүлүп берилүүчү конкреттүү укуктарды);

2) укуктар берилген мөөнөттү жана аймакты;

3) сыйакынын өлчөмүн жана (же) чыгарманын ар бир аткарылышы үчүн сыйакынын өлчөмүн аныктоонун тартибин, аны төлөп берүүнүн тартибин жана мөөнөттөрүн;

4) тараптар ушул келишим үчүн маанилүү деп эсептеген башка шарттар.

Автордук келишимде укуктар өткөрүлүп берилүүчү мөөнөт жөнүндө шарттар каралбаган учурда, эгерде келишимди бузууга чейин алты ай мурда бул жөнүндө пайдалануучу жазуу жүзүндө кабардар кылынса, ал түзүлгөн датадан баштап беш жыл өткөндөн кийин автор тарабынан келишим бузулушу мүмкүн.

Узак мөөнөткө түзүлгөн Автордук келишим, эгерде пайдалануучу келишимди бузууга чейин алты ай мурда бул жөнүндө жазуу жүзүндө кабардандырылган болсо, келишим түзүлгөн датадан тартып он жыл өткөндөн кийин автор тарабынан бузулушу мүмкүн.

Автордук келишимде укук өткөрүлүп берилген аймак жөнүндө шарттар белгиленбеген учурда, келишим боюнча өткөрүлүп берилүүчү укуктун күчү Кыргыз Республикасынын аймагы менен чектелет.

Келишим түзүлгөн убакта белгисиз болгон чыгарманы пайдаланууга укук автордук укуктун предмети боло албайт.

Сыйакы автордук келишимде чыгарманы пайдалануунун тиешелүү ыкмасы үчүн кирешеден пайыз түрүндө же, эгерде чыгарманын мүнөзүнө же аны аткаруунун өзгөчөлүктөрүнө байланыштуу муну ишке ашырууга мүмкүн эмес болсо, келишимде белгиленген сумма түрүндө же башкача түрдө аныкталат.

Жеке мүлктүк эмес укуктар анын мүлктүк укуктарына карабастан авторго таандык болот жана чыгарманы пайдаланууга өзгөчө укуктарды өткөрүп берүүдө анын өзүндө калат.

Мүлктүк укуктар чыгарма жеке максаттарда гана пайдаланылгандан башка учурларда автордук келишимди түзүүдө гана өткөрүлүп берилиши мүмкүн.

Мүлктүк укуктарды өткөрүп берүү өзгөчө укуктарды өткөрүп берүү жөнүндө автордук келишимдин негизинде же өзгөчөлүксүз укуктарды өткөрүп берүү жөнүндө автордук келишимдин негизинде ишке ашырылышы мүмкүн.

Автордук келишим боюнча өткөрүлүп берилген укуктар, эгерде бул келишим менен түздөн-түз караштырылган болсо, ушундай учурда гана башка жактарга толук же жарым-жартылай өткөрүлүп берилиши мүмкүн.

Мамлекеттик же мунициалдык керектөөлөрдү канааттандырууга арналып, мамлекеттик каражаттардын эсебинен түзүлгөн чыгармага мүлктүк укуктар, эгерде келишимде башкасы караштырылбаган болсо, Кыргыз Республикасына таандык болот.

Эгерде мамлекеттик каражаттардын эсебинен түзүлгөн чыгармага мүлктүк укуктар Кыргыз Республикасына таандык болбосо, анда укук ээси, Кыргыз Республикасынын талабы боюнча, мамлекеттик же мунициалдык керектөөлөрдү канааттандыруу үчүн чыгарманы пайдаланууга кайтарымсыз (өзгөчөлүксүз) лицензияны берүүгө милдеттүү.