«Өткөн күндөр даңкталмайын, бүгүнкү күн баркталбайт»

Кыргыз Республикасында 2017 – жылдан тарта 7-8 ноябрь күндөрү «Тарых жана ата-бабаларды эскерүү күндөрү» деп белгиленет. Ушул мезгилден баштап Мамлекеттик патенттик – техникалык китепканада «Өткөн күндөр даңкталмайын, бүгүнкү күн баркталбайт» деген аталыштагы туруктуу көргөзмө өз ишин алып барууда.

Көргөзмө Улуу Үркүн, Февраль жана Октябрь Революциясы, Репрессия курмандыктары, Эгемен Кыргызстан тууралуу кеңири маалыматтарды камтып, окурмандарды өзүнө тартат.

Көрөрман көргөзмөгө коюлган Үркүн тууралуу адабияттардан кыргыз элинин башына түшкөн оор сыноого белгилүү публицист Кубан Мамбетовдун «Восстание 1916 года» аттуу орус тилине которулган китебин жана «Кандуу көтөрүлүш» аттуу эки томдон турган китептерин барактап отуруп туш болсо, «Борбордук Азияны дүңгүрөткөн улуттук боштондук көтөрүлүшкө 100 жыл» аттуу «Тарых жана мурас» түрмөгүнөн жарык көргөн басылмадан бул окуянын 100 жылдык мааракесине арналган илимий жыйындын баяндамалары, макалалар, архивдик ж.б. маалыматтар менен тааныша алат. Мындан сырткары көргөзмөдөгү Бактыбек Максүтовдун «Улуу көтөрүлүш», акын-жазуучулардын «Үркүн» аттуу чыгармалар жыйнагы да окурмандын зор кызыгуусун туудурат. Ал эми жазуучу Каныбек Иманалиев жазган «Шабдан баатыр» аттуу көлөмдүү чыгармасындагы бул улуу окуяга арналган бөлүгү да окурманды кайдыгер калтырбайт деген ишеничибиз бар.

1917-жылы болуп өткөн Февраль жана Октябрь Ревоюциялары болбогондо кыргыз элинин тагдыры кандай болот эле? Балким мамлекеттүүлүгүбүздүн азыркы бекем пайдубалы да түптөлбөй, кыргыз элинин келечек тагдыры ташка чабылар беле, ким билет? Бул эки тарыхый окуяны чагылдырган бөлүмдө А.П. Ненароковдун «1917: краткая история, документы, фотографии» аттуу китеби өзгөчө орунду ээлейт жана окурмандын көңүлүн дароо эле өзүнө бурат. Бул китеп Октябрь Революциясынан 80-жылдарга чейинки СССРдин өнүгүү жолун ырааттуу жана кеңири чагылдырган энциклопедиялык маанидеги ири басылма. Андан ыклас коюп, назар бурган окурман совет доорундагы өнүгүү доорубузду тарых тастыктаган нукура маалыматтар, архивдик материалдар жана фотосүрөттөр менен тааныша алат.

Ал эми көргөзмөнүн репрессия курмандыктарына арналган бөлүмүнөн китеп окурманы таланттуу жазуучу, драматург Мар Байжиевдин «Ташим Байжиев», М.Жусупова менен Т.Өмүрбековдордун калемине таандык «Төрөкул Айтматов коомдук-саясий жана мамлекеттик ишмер», В.А. Воропаева менен С.В. Плоскихтердин калемине таандык «Две страницы репрессированной науки» ж.б. китептер жана массалык маалымат каражаттарынан алынган материалдар менен тааныша алат жана артка карай саресеп салып, тарыхтын өктөм, катаал учурларын сезимден өткөрөт. Бул баа жеткис адабияттардан окурман каргашалуу репрессия кыргыз элинин интеллигенциясынын мыкты өкүлдөрүн кыргынга учуратып гана тим болбой, анын келечегине да аёосуз балта чапканын өкүнүү менен кабыл алып, ал окуяларга сезим баасын береринде шек жок.

Ал эми эгемен жылдарын чагылдырган бөлүмдүн ажарын жаш мамлекетибиз басып өткөн тарыхый жолду баяндаган «Биздин Кыргызстан» аттуу энциклопедиялык басылма, Эл аралык Интербилим борбору тарабынан даярдалып жарык көргөн «Көп улуттуу Кыргызстан: Бир мекен баарыбызга энчиленген» аттуу китеп, Т. Жуманалиев тарабынан түзүлгөн «История Кыргызстана в схемах и комментариях», О. Ибраимовдун «История кыргызского государства (постсоветский период) » китептери ачып турат.

Мамлекеттик патенттик-техникалык китепкананын кызматкерлери даярдап, улам жаңы материалдар менен толукталып турган бул көргөзмө, биздеги болуп өткөн иш-чарага келген окурмандарды кайдыгер калтырбай көптөгөн өзгөчө жаш муундардын кызыгуусун арттырып, маалыматтарды кызыгуу менен окуп, алып жатышты. Ошондой эле тарыхый окуяларды талдап, тариздөөгө кызыккан окурмандар журтуна жакындан жардам берет жана Ата-Мекенди сүйүүгө, патриоттуулукка үндөп, мекенчил болууга чакырат деген терең ишеничибиз бар.

Поделиться ссылкой:

Comments are closed.